Wednesday, October 1, 2014

“အဂၤလိပ္ေခတ္ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ တည္ေဆာက္ပုံ သမိုင္းႏွင့္ေရွးေဟာင္းေစတီ ပုထိုးမ်ားေပ်ာက္ကြယ္ သြားရျခင္း အေၾကာင္း”


1014205_494145244003961_1912705607_n“အဂၤလိပ္ေခတ္ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ တည္ေဆာက္ပုံသမိုင္းႏွင့္ ေရွးေဟာင္းေစတီပုထိုးမ်ား ေပ်ာက္ကြယ္သြားရျခင္း အေၾကာင္း”
ယခု လက္ရွိျမင္ရေသာပုံမွာ B.R. PEARN ေရးသားသည့္ History of Rangoon စာအုပ္တြင္ပါရွိေသာ ၁၈၂၄ ခုႏွစ္တြင္ ေရးဆြဲထားခဲ့သည့္ ရန္ကုန္ျမိဳ႕လယ္ေခါင္ရွိ ေရ ပတ္လည္ဝိုင္းေနသည့္ ဆူးေလေစတီေတာ္ႏွင့္ အနီးပတ္ဝန္းက်င္ရွိဘုန္းေတာ္ၾကီးေက်ာင္းမ်ား၏ ပုံပင္ ျဖစ္ပါသည္။
ယေန႕ရန္ကုန္ဟုျဖစ္လာလတၱ့ံေသာ အရပ္ေဒသသည္ ခိုင္မာေသာ သမိုင္းေၾကာင္းမ်ားအရ ေအဒီ ၆ ရာစုခန္႕တြင္ မြန္လူမ်ိဳးမ်ားမွ တည္ေထာင္ခဲ့ၾကျပီး မူလ အမည္မွာ ဒဂုံ ျမိဳ႕ျဖစ္သည္။ အေလာင္းမင္းတရားၾကီး ဦးေအာင္ေဇယ် သည္ ၁၇၅၅ခုႏွစ္တြင္ မြန္လူမ်ိဳးမ်ားအား ေအာင္ျမင္ျပီးေနာက္ ရန္အေပါင္း ကုန္စင္သည့္ အဓိပၸာယ္ျဖင့္ ရန္ကုန္ဟု သမုတ္ေခၚေဝၚခဲ့ျခင္းျဖစ္ျပီး ယင္းမတိုင္မွီ အခ်ိန္က ဒဂုံအရပ္သည္ တံငါရြာသာသာ ေလာက္သာရွိကာ အေလာင္းမင္းတရားၾကီး ၏ အစီအမံျဖင့္ ပင္လယ္ကူး သေဘၤာမ်ားဆိုက္ကပ္သည့္ ဆိပ္ကမ္းကို မူလ ေနရာ ျဖစ္သည့္ သန္လ်င္ မွ ရန္ကုန္ ဘက္သို႕ ေျပာင္းေရႊ့၍ အခြန္အေကာက္မ်ား စနစ္တက် ေကာက္ခံျခင္း၊ ျမိဳ႕႐ိုး တံတိုင္းမ်ား၊ ခံတပ္မ်ား ေဆာက္လုပ္ျခင္း၊ျမိဳ႕ရြာ စည္ကားေအာင္ ျပည့္တန္ဆာမ်ား ထားရွိျခင္း စသည့္ အစီအမံမ်ားကို ဉာဏ္အေမွ်ာ္အျမင္ၾကီးစြာျဖင့္ ေဆာင္ရြက္စီမံခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းႀကီး(အဖိုးမျဖတ္နိုင္ေသာ ဆံုးရံႈးေနေသာ အေမြကို


ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းႀကီးမွာ ကမၻာေပၚတြင္ အႀကီးဆံုးေသာ ေခါင္းေလာင္းေတာ္ၾကီး ျဖစ္ျပီး ၁၄ ရာစုတြင္ မြန္ဘုရင္ ဓမၼေစတီမင္းမွ ေရႊတိဂံုဘုရားသို့ သြန္းလုပ္ လႉဒါန္းခဲ့သည္။
 ၁၆ ရာစုတြင္ ေပၚတူဂီ လူမ်ဳိး ဒီဗရစ္တို ေခၚငဇင္ကာမွ ေခါင္းေလာင္းႀကီးကို ေရႊတိဂံုဘုရားကုန္းေတာ္ေပၚ မွ အဓမၼယူငင္ သြားျပီးေနာက္    ေဖာင္ျဖင့္ သယ္ယူရန္ ႀကိဳးစားစဉ္ ရန္ကုန္ျမိဳ႕နွင့္ သံလွ်င္ျမိဳ႕ အၾကား ျမစ္ သံုးခုဆံုရာ ေနရာတြင္ နစ္ျမဳပ္သြားခဲ့သည္။ ၎ေခါင္ေလာင္းေတာ္ႀကီးမွာ ယခု ထက္တိုင္ ျမစ္ေအာက္တြင္ နစ္ျမဳပ္ ေနဆဲျဖစ္ျပီး ဆယ္ယူရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားမွာ ေအာင္ျမင္ျခင္း မရွိေသးေပ။
သမိုင္းေၾကာင္း
ျမန္မာ့ သမိုင္းတြင္ မြန္တို့၏ မဂဒူးမင္းဆက္တြင္ ၁၆ ဆက္ေျမာက္ မြန္ဘုရင္ ဓမၼေစတီမင္း သည္ ဟံသာဝတီ (ယခု ပဲခူး) မွ အုပ္စိုးျပီး ၁၄၈၀-ခုတြင္ လူဦးေရ စစ္တမ္း ေကာက္ယူခဲ့သည္။ သို့ေသာ္ သူ့ခန့္အပ္ထားခဲ့ေသာ ဥပိုက္၊ သမႏၱရာဇ္၊ တုရင္းရာဇာ၊ စြႏ ၱရာဇ္ အမတ္ ၄ေယာက္တို့သည္ အိမ္ေထာင္စု စာရင္းသာမကပဲ အခြန္ပါ ေကာက္ယူခဲ့ၾကရာ ေၾကးနီ ပိႆခ်ိန္ ၁၈၀ ဝဝဝ ရရွိသည္။ ဓမၼေစတီမင္းအား ဆက္သေသာ အခါတြင္ ဘုရင္က စိတ္ဆိုးျပီး ၎ေၾကးမ်ားကို ျပည္သူတို့ထံ ျပန္လည္ ေပးအပ္ေစသည္။
 ျပည္သူတို႕က ဘုရင္အား သူတို့ ျပန္မယူလိုဘဲ သင့္ေတာ္ရာ ေကာင္းမႈ ျပဳရန္ ဘုရင္အား ေျပာသျဖင့္ အမတ္ႀကီး ဗညားအိန္အား ေခါင္းေလာင္း အျဖစ္ သြန္းေစခဲ့သည္။
 ပဲခူးျမိဳ႕ေရႊေမာ္ေဓာဘုရား၏ ရာဟုေထာင့္ အေနာက္ဖက္ ေျမကြက္လပ္တြင္ ၁၄၈၄ ခု ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၅ ရက္ေန႕(ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၈၅၁-ခုနွစ္၊ တေပါင္းလဆန္း (၈)ရက္၊ ၾကာသပေတးေန့) တြင္ စတင္၍ ပြဲ သဘင္ က်င္းပ၍ သြန္းေလာင္းခဲ့သည္။ အခါေပးခဲ့ေသာ ဆရာတို့မွာ ေဇယ်ာဗာဟု၊ ရာဇာဗာဟု၊ ပဲခူး သမုတၱရာ နႏၵစည္သူေက်ာ္၊ သံဃရာဇာ ဆရာတို့ ျဖစ္သည္။

ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔အတြက္ ဗုဒၶ၀င္အက်ဥ္း

၁။ လူအမည္=သိဒၶတၳ                                                                                                       ၂။ ဘုရားဘြဲ႔=ေဂါတမ

၃။ မိဘအမည္=သုေဒၶါဒနမင္း ႏွင့္ မာယာေဒ၀ီ
၄။ ၾကင္ယာေတာ္=ယေသာ္ဓရာ ( ဘဒၵကဥၥနာ )
၅။ ရင္ေသြးေတာ္=ရာဟုလာ
၆။ ေယာက္ဖေတာ္=ေဒ၀ဒတ္
၇။ မိေထြးေတာ္=ေဂါတမီ
၈။ ေနျပည္ေတာ္=ကပိလ၀တ္ျပည္ ( သကၠတိုင္း၊ မဇၩိမေဒသ )။
၉။ ဖြားရာဌာန=လုမၺိနီဥယ်ာဥ္ ( ကပိလ၀တ္ႏွင့္ ေဒ၀ဒဟၾကား )။
၁၀။ နန္းစံႏွစ္=၁၃-ႏွစ္ၾကာ ( ၁၆-ႏွစ္မွ ၂၉ ႏွစ္ )။

၁၁။ နိမိတ္ႀကီးမ်ား=သူအို, သူနာ, သူေသ, ရဟန္း
၁၂။ ဗ်ာဒိတ္ခံယူေသာဘ၀=သုေမဓာရေသ့ဘ၀
၁၃။ ဗ်ာဒိတ္ခံယူေသာေန႔=ကဆုန္လေျပ့ေန႔
၁၄။ ဗ်ာဒိတ္ေပးေသာဘုရား=ဒီပကၤရာျမတ္စြာဘုရား
၁၅။ ပါရမီျဖည့္ဖက္=သုမိတၱာအမ်ိဳးသမီး ( ယေသာ္ဓရာအေလာင္း )။
၁၆။ ပါရမီျဖည့္ရာကာလ=ေလးသေခ်ၤႏွင့္ ကမၻာတသိန္း ( သုေမဓာဘ၀ မွ ေ၀ႆႏၲရာဘ၀အထိ )။
၁၇။ ပါရမီျဖည့္ရျခင္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္=သတၱ၀ါမ်ားအက်ိဳး ေဆာင္ရြက္ရန္
၁၈။ ဒုကၠရစရိယာ က်င့္ရေသာႏွစ္=၆-ႏွစ္ၾကာ ( ၉၇-မွ-၁၀၃ ထိ )။
၁၉။ ဒုကၠရစရိယာ က်င့္သည့္ေနရာ=ဥရုေ၀ဠေတာ
၂၀။ ဘုရားျဖစ္ခ်ိန္ သက္ေတာ္=၃၅-ႏွစ္အရြယ္

ေရႊစည္းခံုေစတီေတာ္(ပုဂံ) သမိုင္း


ေရႊစည္းခံုေစတီေတာ္

တည္ေနရာ ေညာင္ဦးၿမိဳ႕၊ ဧရာဝတီျမစ္ ကမ္းနဖူး
ဉာဏ္ေတာ္ ေပ (၁၆၀)
ေက်ာ္ၾကားမႈ ပုဂံမင္းႏွစ္ပါး တည္ခဲ့ၿပီး၊ သိမွတ္ဖြယ္ရာ၊ အ့ံဘြယ္မ်ားေၾကာင့္

ေရႊစည္းခံုေစတီေတာ္သည္ ေညာင္ဦးၿမိဳ႕မွ အေနာက္ေတာင္ ယြန္းယြန္း၊ မိုင္၀က္ခန္႔ ဧရာဝတီျမစ္ကမ္းနဖူးရွိ ေပ(၇၅၀)ေက်ာ္ခန္႔ ရွည္လ်ားက်ယ္၀န္းေသာ မဟာရံတံတိုင္းႀကီးႏွင့္ ဉာဏ္ေတာ္ေပ (၁၆၀)၊ ဖိနပ္ေတာ္အက်ယ္ေပ (၁၆၀)ပမာဏရွိကာ ေရႊေရာင္၀င္းလ်က္ တင့္တယ္ၾကည္ညိဳဖြယ္ တည္ရွိေလသည္။

ေရႊတိဂံု ေစတီေတာ္ျမတ္ သမိုင္း

ကမာၻေပၚရွိ အျမင့္ဆံုး ဘုရားေစတီမွာ ၃၂၆-ေပ ရွိေသာ ေရႊတိဂံု ေစတီေတာ္ပင္ျဖစ္ၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ သိဂၤုတၱရ ကုန္းေတာ္ေပၚတြင္ တည္ရွိသည္။ ေလးဆူဓာတ္ပံု ေရႊတိဂံု ဟုလည္း ေခၚတြင္သည္။ ေစတီအစ ေရႊတိဂံုက ဟုဆိုၾကသည္။

တည္ေနရာ..... ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သိဂၤုတၱရ ကုန္းေတာ္
ဉာဏ္ေတာ္.......ဖိနပ္ေတာ္မွ စိန္ဖူးေတာ္ထိ
                      (၃၂၆) ေပ
ေက်ာ္ၾကားမႈ.......အေစာဆံုး ေစတီေတာ္ႀကီး
                       (ကမာၻ႕အံ့ဘြယ္)

အမည္ေခၚတြင္ပံု

ရန္ကုန္တုိင္းကုိ မြန္လူမ်ဳိးတုိ႔သည္ ဒဂုံတုိင္းဟု သမုတ္ခဲ့ၾကသည္။ ဒဂုံတုိင္းမွာ တည္ထားေသာ ဘုရားျဖစ္သည့္ အတြက္ေၾကာင့္ ဒဂုံတုိင္းကဘုရားဟု ေခၚေ၀ၚေျပာဆုိခဲ့ၾကသည္။ မြန္ဘာသာျဖင့္ က်ာ္လဂုင္ ဟုေရးသားျပီး က်ဳိက္လဂုံဟုအသံထြက္ဆုိခဲ့ၾကသည္။ တတိယျမန္မာနုိင္ငံကုိ တည္ေထာင္ခဲ႔ေသာ အေလာင္းမင္းတရားၾကီးလက္ထက္တြင္ မြန္တုိ႔ကုိ တုိက္ခုိက္ေအာင္ျမင္ျပီးေနာက္ ဒဂုံကုိ ရန္ကုန္ဟု အမည္နာမ ေျပာင္းလည္ခဲ႔သည္။ က်ဳိက္လဂုံကုိ က်ဳိက္ဒဂုံ ဟု ေခၚဆုိၾကသည္။ ေနာက္ပုိင္းတြင္ က်ဳိက္လဂုံ(သုိ႔) က်ဳိက္ဒဂုံသည္ ျမန္မာျပည္၏ မူပုိင္သေကၤတ အျဖစ္ေက်ာ္ၾကားလာခဲ့သည္။ မူပုိင္က်ဳိက္ဆုိေသာ စကားလုံးေနရာတြင္ ေရႊနုိင္ငံ(Golden land)ကုိ ကုိယ္စားျပဳေသာ ေရႊ ဆုိေသာ စကားလုံးျဖင့္ အစားထုိးခဲ့ၾကသည္။ ထုိ႔အတူ လဂုံ လုိလုိ ဒဂုံ လုိလုိ ျဖစ္ေနေသာစကားလုံးကုိလည္း တိဂုံ ျဖင့္ အတည္ျပဳေပးလုိက္ၾကသည္။ ထိုအခ်ိန္မွစ၍ က်ဳိက္လဂုံ သည္ ျမန္မာျပည္တြင္မွာ သာမက ကမာၻ ႔ တ၀ွမ္းမွာ ေရႊတိဂုံ ဟူေသာ အမည္နာမျဖင့္ ေခၚေ၀ၚခဲ့ၾကသည္။

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
မိမိဘေလာ့ကို submit မွန္မွန္ လုပ္ေပးျခင္းျဖင့္ မိမိဘေလာ့ ျမန္ဆန္မည္ရွင္းလင္းမည္ ေမာက္တင္ျပီး က်လာတဲ့ေဘာက္ထဲမွာ မိမိဘေလာ့လိပ္စာ ထည့္ကာ Submit ကလစ္လိုက္ပါ ဒါဆို ေနာက္ဇယားတစ္ခုမွ သင့္အီးေမးကို ထည့္ျပီး Submit လုပ္လိုက္ပါ

မိမိလိုခ်င္တဲ့ဘာသာစကားရွာေဖြရန္